De beste remedie tegen haatspraak...

Artikel
Auteur(s): 
Yasmien Naciri - De Morgen

De beste remedie tegen haatspraak is een duidelijke reactie van mensen die anders zouden doorscrollen

We leven in een digitaal tijdperk waarin zo goed als alle vormen van sociaal contact en informatieoverdracht via het internet verlopen. Maar er is ook een keerzijde van de medaille. Zowel jongeren als volwassenen wandelen gekluisterd aan hun smartphone door het leven.

Vorige week bezocht ik enkele organisaties in Engeland die niets anders doen dan fulltime hate speech en fake news bestrijden. Via onlinecampagnes tot  rechtszaken. De laatste jaren schieten allerlei berichten en verzonnen artikels als paddenstoelen uit de grond met meestal één bepaald doel: haat stimuleren.

Voor fake news of haatspraak moeten we uiteraard niet naar Engeland reizen. Ook in België kunnen we er wat van. Niet alleen moslimhaat tiert welig op het net, maar evenzeer antisemitisme. Dat ondervond ik enkele weken geleden aan den lijve. Onder een Facebook-post van Sopro (avondschool Hebreeuws) waren de meest abjecte antisemitische reacties te lezen. Net als de meeste gevallen van cybercrime ging ook dit geval geruisloos voorbij.

Het is maar virtueel

We proberen dergelijk gedrag vaak te minimaliseren door te beweren dat het maar virtueel is. Een excuus dat de apathie voor cybercriminaliteit deels verklaart. De meesten onder ons controleren dagelijks hun sociale netwerken, waardoor het virtuele leven nu eenmaal deel uitmaakt van de realiteit van elke internetgebruiker. De manier waarop we ons online gedragen kan misschien wel verschillen van hoe we ons werkelijk gedragen, maar het effect of de impact ervan op de mensen is gelijkaardig. Dat bewijzen bijvoorbeeld de interviews in De Morgen over genderidentiteit met slut-shaming en homofobe reacties als gevolg. Dat internetgebruikers in hun 'echte leven' minder snel homohaat verspreiden, ontslaat hen dus allerminst van homofobie.

De manier waarop we ons online gedragen kan misschien wel verschillen van hoe we ons werkelijk gedragen, maar het effect of de impact ervan op de mensen is gelijkaardig

De grens tussen onlinehaat en haat op straat, de speelplaats of de werkvloer vervaagt dus heel snel wanneer de slachtoffers op regelmatige basis geconfronteerd worden met de beerput van het internet. Er zijn mensen die depressief worden, uit het leven stappen of te maken krijgen met geweld. Helaas bestaat daar tot op heden nog geen remedie voor. Erger nog, er wordt via botsystemen zelfs winst gemaakt met fake accounts die cyberbagger op hun naam hebben staan. Vaak gestuurd door haatspuwende ‘trolls’, die er niet voor terugdeinzen om van onlinehaat over te schakelen op fysiek geweld. Enkele weken geleden zette een dergelijke extreemrechtse troll uit Canada zijn online haat om in echt geweld met zes dodelijke slachtoffers als gevolg.

Duidelijke reactie

Het is een cliché dat blaffende honden niet bijten, maar wanneer het aankomt op haat, dan kunnen er wel eens lelijke wonden achterblijven

In een ideale wereld zouden bewustwording en actie tegen haatspraak evident zijn. Helaas is dat in de realiteit niet het geval. Twitter en Facebook struikelen al jaren met de aanpak van onlinehaat. Het is dus van enorm belang dat ook de internetgebruikers de handen uit de mouwen steken. Zo kiest de jaarlijkse vlogwedstrijd 'Weetewa' er dit jaar voor om jongeren aan te moedigen om zich uit te spreken tegen alle vormen van haatspraak. De beste remedie tegen haatspraak is een duidelijke reactie van mensen die anders zouden doorscrollen. Het is een cliché dat blaffende honden niet bijten, maar wanneer het aankomt op haat, dan kunnen er wel eens lelijke wonden achterblijven.

Yasmien Naciri (25) is marketeer, opiniemaker en columnist voor De Morgen.

Deze column verscheen eerder in De Morgen van 14 februari 2017.

Lees meer over